Mind > Kun je afvallen op wilskracht?

Kun je afvallen op wilskracht?

Kun je afvallen op wilskracht?

In Nederland heeft ongeveer de helft van de mensen overgewicht. Van deze groep mensen wil ongeveer de helft ook daadwerkelijk afvallen. Als er wordt gevraagd hoe ze hun dieet willen gaan volhouden dan zijn het vaak de volgende antwoorden die worden gegeven: de knop moet om, ik moet het gewoon doen, mijn wilskracht moet er gewoon zijn. De vraag is echter of dit wel kan? Kun je een dieet volhouden op wilskracht?

Wie is er nou eigenlijk de baas?

Deze vraag is een hele moeilijke en de antwoorden die mensen met een dieetwens geven suggereren dat dit kan. “De knop moet om. Ik moet het gewoon volhouden.” Als het zo gewoon zou zijn waarom lukt het dan meestal niet? Dit komt omdat veel mensen geloven dat gedragsverandering een kwestie van willen is. Simpel toch? Gewoon je eetpatroon onder controle houden.

Wie is de baas? De lekkere dingen of wij?  

Twee personen in ons brein

Om gedrag te controleren op wilskracht is heel veel energie nodig. Om dit te begrijpen moeten we snappen hoe ons brein werkt. Daniel Kahneman schrijft dat ons brein opgedeeld kan worden in twee delen. Je zou kunnen zeggen, twee personen. De ene persoon (we noemen hem Joep) wil alleen maar eten en doen wat lekker voelt. De andere persoon is verstandig, beheerst en rationeel en denkt na voordat hij handelt (we noemen hem Kees).  

Joep is een jongen (deel van ons brein) die snelle intuïtieve beslissingen neemt en niet nadenkt over de consequenties. Kees is meer volwassen en kan beter de lange termijn gevolgen van zijn gedrag overzien.  

Lui en makkelijk  

Kees is de persoon die we het meeste willen aanspreken. Hij is de meest verstandige in ons brein. Echter Kees is lui en blijft liever op de achtergrond en als Kees wat doet dan is hij heel snel moe.

Joep is echter een overactief persoon die het liefst overal meteen actie op neemt.

Alle intuïtieve impulsen van Joep vindt ons lichaam wel prima. Joep kost het lichaam weinig energie en laat het lichaam prima functioneren. Als we ons gedrag willen controleren, bijvoorbeeld minder snoepen, dan hebben we daar Kees toch echt voor nodig. Dit deel van ons brein (Kees) is een groot verbruiker van glucose (onze benzine). Iedere keer als we met mentale kracht snoep, taart, bier of andere lekkernijen afslaan kost dat veel energie.

De wilskracht van Kees is beperkt

We putten onszelf mentaal uit door met wilskracht iedere keer nee te zeggen. Zodra Kees vermoeid raakt zal Joep steeds meer de boel overnemen. Joep zegt juist tegen taart, snoep, bier en andere lekkere dingen “Ja, ja, ja” waardoor je geneigd bent om alles tot je te nemen. We zien dit vaak bij mensen die de hele dag op het werk nee zeggen tegen allerlei lekkere dingen om in de avond (wanneer ze alleen zijn) hun hele koelkast leeg te eten. Ze hebben de hele dag Kees gebruikt om in het gareel te blijven maar de uitputting zorgt ervoor dat Joep de boel overneemt.

Wat te doen met Kees en Joep?

Allereerst is het belangrijk dat we ons realiseren dat Joep en Kees bij ons allemaal aanwezig zijn. Het menselijk brein heeft twee systemen die vaak conflicten met zich mee brengen. De een wil gezonder eten, de ander roept constant om suiker.
Een dieet volgen betekent dan ook dat we ons bewust moeten zijn van deze twee fictieve personen. Ze zijn een onderdeel van wie we zijn. Het is erg belangrijk om je dit te realiseren. We hoeven ons niet te schamen omdat een deel van ons graag veel en onbeperkt wil eten.

Vijf strategieën om lekkere dingen te weerstaan als je mentaal moe bent!

De vraag die we onszelf kunnen stellen is natuurlijk: wat kunnen we doen als wilskracht niet werkt? Hoe kunnen we de verleidingen blijven weerstaan ook als we mentaal uitgeput zijn? De volgende vier strategieën zijn wetenschappelijk onderzocht:

  1. Zorg ervoor dat je partner, kind of huisgenoot de lekkere dingen in huis verstopt! Als je moet zoeken om je eten te vinden denk je na twee minuten: Wat ben ik eigenlijk aan het doen? Het verlangen naar je snoepje is alweer voorbij.
  2. Zorg voor mentale afleiding. Dit kan een spelletje zijn zoals schaken of sudoku. Voor deze spelletjes heb je Kees nodig die automatisch het verlangen naar snoep onderdrukt.
  3. Je kan je brein verzadigen door naar eten te kijken! Zoek een plaatje van hetgeen waar je het meest trek in hebt en kijk er 30 seconden naar. Wedden dat je daarna minder zin hebt om het op te eten?
  4. Visualiseer dat je jezelf een heerlijke beloning geeft. Doe je ogen dicht en denk aan dat heerlijke taartje wat je (in je hoofd) echt aan het opeten bent! De smaak, de geur, de textuur. Het zorgt ervoor dat het verlangen naar voedsel afneemt.
  5. Beeld jezelf in dat je weerstand aan het bieden bent tegen de verleiding. Zie jezelf vanuit een derde persoon perspectief. Je vergroot hiermee je zelfcontrole.


Henk Willem Olivier, Cambridge Weight Plan Benelux
Bron: Neurowisdom, M.R. Waldman & C. Manning Blz. 87